Muzyka

Najwięcej uwagi podczas słuchania piosenki poświęcam muzyce. W zasadzie jestem w stanie bardzo polubić coś, co ma banalny tekst o niczym, ale jest genialnie skomponowane. Zresztą tekst nawet nie musi istnieć. Muzyka bardzo wielu popowych utworów napisana jest według schematu. Po usłyszeniu kilku dźwięków jestem w stanie przewidzieć jakie będą kolejne. Niestety zwykle taki utwór łatwo się sprzeda i wpadnie ludziom w ucho. Bo czyż nie lubimy bardziej czegoś, co już znamy? Błąd! Może jest to przepis na krótkotrwały hit, ale nie na długo pamiętane dzieło. Takich utworów niesztampowych jest wiele w jazzie, no i oczywiście w muzyce poważnej. Ale na szczęście nie tylko. Czy byłoby ciekawie gdyby teraz 100 procent popularnej muzyki brzmiało jak od Timbalanda?

Tekst

Dla wielu — sens piosenki, dla mnie — ciekawy dodatek. Słowa budują historię i przekazują jakieś myśli. Ale czy na pewno zawsze tekst musi mieć głęboki sens?

W piosenkach jest trochę jak w filmach. A w nich szukam oryginalnej historii, niesamowitej, nietuzinkowej i pozostawiającej coś po sobie w głowie. Nie lubię opowieści o życiu codziennym, o wielkich problemach, które widzę na co dzień u siebie lub w moim otoczeniu. Szukam czegoś innego. Podobnych rzeczy szukam w tekście piosenki — nieprawdopodobnej historii lub abstrakcji — gry słów lub zabawy słowami.

Żeby lepiej zobrazować to o czym mówię, podam przykład utworu „Lemur” zespołu Kury. Tekst jest o niczym, historia nie ma większego sensu, ale od początku do samego końca czekam w napięciu na kolejne słowa. Zabawa słowem to także domena zespołu Pogodno. W ich przypadku nie trzeba szukać konkretnego utworu — można coś wybrać na chybił trafił.

Kula się Prój Skaj statek
(Krzywo, ale)
Kula się Prój Skaj statek
Prosto, ale trzyma się
Folio, ale port nie wie gdzie

To jest właśnie to, czego szukam w muzyce, co powoduje, że mogę słuchać czegoś wielokrotnie i trudno o znudzenie. A co jest dla Was najważniejsze w ciekawej piosence? Czekam na komentarze.

Zacznijmy od „mających talent” jurorów — Agnieszki Chylińskiej, Małgorzaty Foremniak i Kuby Wojewódzkiego. Wrażenie ogólne jest pozytywne. Chylińska okazała się wrażliwą i inteligentną jurorką, a jak na pierwszy kontakt z tego typu zajęciem — debiut bardzo udany. Foremniak… nieco rozczarowała, ale nie do końca. Zwykle jest najbardziej logicznie myślącą jurorką, najbardziej stonowaną, ale też nie zawsze potrafi poznać się na talencie danej osoby. Kuba, jak to Kuba, jest zakręcony, ale już nie taki „cięty” jak w Idolu. Jak na razie niczym szczególnym mnie ta trójka nie zachwyciła, ale też nie odrzuca mnie od nich. Natomiast śpiewający uczestnicy potrafią zachwycić. W każdym programie jest jedna osoba płci żeńskiej, która wywołuje największe emocje. Są to rodzące się talenty, u których widać jeszcze długą drogę i dużo nauki. Na razie jedynym gotowym śpiewającym talentem jest Mateusz Ziółko i jak na razie jemu kibicuję najmocniej.

„Fabryka gwiazd” to nowy twór, który niestety zaskoczył mnie nieprofesjonalizmem. Program, na który wydano miliony i miał być najlepszym szołem tej jesieni, bardziej denerwuje niż zachwyca. I to głównie z powodu jury. Rozumiem zaproszenie Kayi (tak to się odmienia?), chociaż nawet ona momentami wydaje się być głucha. Rozumiem też, że Marek Dutkiewicz miał oceniać interpretację tekstu i ogólnie pewnie jakieś głębsze przesłanie danego wykonania. Niestety jest zupełnie bezbarwny i mało profesjonalny. Jednakże udział Marcina Bisiorka (Radio ESKA… i już wszystko jasne) i TeDego to kpina… głównie z uczestników programu. Ich komentarze są najbardziej nieprzyjemne, szczególnie, że oni nie są w stanie ocenić tego jak ktoś śpiewa (czego dawali już wielokrotnie dowód), a jak stereotypowo może być postrzegany. Homofobiczne czy też lekko rasistowskie odzywki miały chyba śmieszyć, ale raczej ośmieszają samych wypowiadających. W końcu w Polsce nie zauważa się umiejętności, tylko kolor skóry czy orientację seksualną.

Uczestnicy tego programu to zupełnie inna historia. Niby są oni wybrani na castingach, ale jednak dla osób interesujących się polskimi młodymi wokalistami, nie są oni tacy nieznani. Mamy laureatów Szansy na sukces — Marcina Maliszewskiego i Ninę Kodorską, a także Mateusza Krautwursta, który w Szansie występował, lecz bardziej znany jest jako wokalista świetnego zespołu The Positive. Z „Drogi do gwiazd” zawędrowała do programu Martyna Melosik, która wraz z siostrą Dagmarą już od kilku lat śpiewa, chociaż jeszcze się nie wybiła. Julitę Woś natomiast można było oglądać w jednej z edycji polsatowskiego Baru. Inni uczestnicy mają swoje zespoły znane lokalnie, albo weszli do programu, żeby zrobić wokół niego szum. Innymi słowy — w tym programie nie szuka się osób, które dopiero rozpoczynają swoją drogę na scenie muzycznej, ale takich, którzy już coś osiągnęli. Nie chcę oceniać ich pomysłów na przyszłość, jednak mam nadzieję, że program naprawdę im pomoże, a nie zrobi z nich różowych gwiazdek pop.

Na koniec zostawiam sobie szoł „Jak oni śpiewają”. Nie będę się rozpisywał o śpiewających aktorach, bo prezentują oni bardzo różny poziom umiejętności śpiewania i mogę ich dobór ocenić jako całkiem ok. W każdej edycji pokazuje się kilkoro znanych aktorów, którzy z powodzeniem mogliby trochę namieszać w muzyce. I zazwyczaj się to udaje. Jednak najmocniejszą stroną tego programu jest jury, a właściwie dwie jurorki, które mają tam najwięcej do powiedzenia. I w przeciwieństwie do jurorów z innych programów, wiedzą co mówią. Wyjątki oczywiście się zdarzają, np. przymykanie oczu, a raczej uszu w czasie „popisów” aktorów starszej daty, którzy pomimo niewątpliwego aktorskiego talentu, śpiewać nie powinni. Zachwyt jury nad nimi jest dla mnie niezrozumiały, ale to jedyny mankament. Zarówno Edyta Górniak, jak i Ela Zapendowska słyszą bardzo dobrze i potrafią profesjonalnie ocenić umiejętności uczestników. Może nie jest to zawsze medialne (szczególnie w przypadku Eli), ale jest to najbardziej uczciwie postawiona sprawa.

Najwyraźniej nie znam zbyt dobrze zasad tworzenia programów, które się dobrze sprzedają, ale znam się na muzyce i zależy mi na tym, żeby jej poziom w naszym kraju był wysoki. Wiem, że takie programy mogą się przyczynić do promocji prawdziwych talentów i jeszcze młodzieńczo wierzę w to, że „Mam talent” czy „Fabryka gwiazd” pomoże zmienić polski rynek muzyczny w pozytywny sposób. Dobrym rozwiązaniem byłoby zachować formułę „Fabryki” i zatrudnić tam jurorów z „Jak oni śpiewają”, a szczególnie Elę, która według niedawnych zapewnień miała brać udział w tym przedsięwzięciu. Potrzebny jest większy wkład profesjonalistów, a mniejszy samej publiczności. Dobrym przykładem jest tutaj „Szansa na sukces”, która od kilkunastu lat z powodzeniem promuje bardzo dobrych wokalistów… i to bez pomocy smsów i teleaudio.

Ostatnio spotkałem się z kolejnym tego typu znaleziskiem. Silver Rocket nagrał płytę, którą promuje piosenka śpiewana przez Monikę Brodkę — „Niagara Falls”. Sprytni internauci szybko wyczuli, że jest ona bardzo podobna do utworu „Pij z kim trzeba”, śpiewanego przez Marylę Rodowicz. No i nic w tym dziwnego — kompozytorem obu tych utworów (a w zasadzie jednej kompozycji) jest Mariusz Szypura.

Pozornie nie ma sprawy, nie ma plagiatu i wszystko jest okej. Jeśli „okej” można nazwać wprowadzanie niektórych słuchaczy w co najmniej lekkie zakłopotanie. Prawdą jest, że kompozycja to własność jej autora i może zrobić z nią co zechce. Jednak czy takie postępowanie nie jest naganne? Sam jestem kompozytorem i nie dałbym żadnej swojej kompozycji dwóm różnym wokalistom. Nie potrafiłbym wprowadzać w błąd słuchaczy. I chociaż słowo honor jest dla mnie wyświechtane, to jednak mogę z całą stanowczością powiedzieć, że taka praktyka nie jest honorowa. Rozumiem, że każdy chce jak najwięcej zarobić wysilając się jak najmniej, ale gdzieś powinny być tego granice.

Michał Gasz
Michał jest ze Śląska. Zasłynął jako laureat Szansy na Sukces w 2005 roku, śpiewając piosenkę Krystyny Prońko — Papierowe Ptaki. Współpracował z wieloma znanymi postaciami polskiej estrady. Obecnie jest nowym solistą Piotra Rubika. Oprócz tego udziela się wokalnie w róznych projektach, m.in. Humandrive oraz Badoo. Zachwycił mnie barwą swojego głosu i techniką śpiewania. Sami posłuchajcie!

Ania Dąbrowska
W pierwszym polskim Idolu weszła do finałów, ale szybko odpadła. I dobrze. Rynek muzyczny już się na niej poznał, a to głównie za sprawą Smolika, na którego jest od jakiegoś czasu „moda”. I taka moda mogłaby się utrzymać przez jakiś czas, wypierając wszędobylski badziewny hiphop.

Gosia Stępień
Też uczestniczka pierwszego Idola, nawet zaszła dosyć daleko (4. miejsce). Moja faworytka, ale nie na idola. Jest za dobra, ma zbyt mocny głos i zrobienie z niej popowej gwiazdy zniszczyłoby to. Kilka lat temu miała wydać płytę, materiał był już gotowy, nie wiem co się stało, że płyta się nie ukazała. Gosia ma świetny, czarny głos, dobrze wyszkolony w Akademii Muzycznej w Katowicach. Ostatnio nagrała jedną piosenkę na płytę Yugopolis — Słoneczna Strona Miasta. Posłuchajcie jak śpiewała piosenkę w Idolu!

Mariusz Szaban
Polski mocny soulowy głos, który może zawojować świat. Ostatnio znów o nim słychać ze względu na Premiery w Opolu. Wygrał drugą edycję Drogi do Gwiazd i powolutku buduje swoją karierę.

Ciekawe, że wszyscy ci artyści zostali zauważeni w programach telewizyjnych, szukających gwiazd. Nie jest to dla mnie żadną ujmą, gdyż w ich przypadku sława nie zmieniła ich talentu, nie stali się wykonawcami popowej papki, która ma się tylko dobrze sprzedać. Życzę im dalszego rozwoju kariery, może nawet za granicą?

Moja droga prowadziła przez bardzo wiele gatunków, wiele kapel i wykonawców. To wszystko miało spory wpływ na moje obecne postrzeganie muzyki. Nie bez wpływu była także edukacja w Państwowej Szkole Muzycznej, chociaż tylko pierwszego stopnia. Szkoła muzyczna wpoiła mi wiele zasad, dzięki którym nieco inaczej postrzegam muzykę niż zwykły słuchacz. To nie jest w żadnym wypadku kwestia gustów muzycznych, raczej chodzi o wyłapywanie niedoskonałości. Dzięki takiej edukacji (i słuchowi muzycznemu) słyszę, że ktoś śpiewa lekko pod czy nad dźwiękiem. Jako, że często moi znajomi tego nie słyszą — zostałem nazwany „faszystowskim uchem” .

Czy jest to powód do chwalenia się? I tak, i nie. Z jednej strony fajnie być „lepiej słyszącym”, rozumieć opinie profesjonalnych jurorów w rozmaitych konkursach muzycznych, często się z nimi zgadzać, ale jednocześnie mieć własne subiektywne zdanie. Z drugiej strony — słuchanie muzyki ma być przyjemnością, rozrywką, czasem pozbawioną myślenia i analizowania. Gdy słucham profesjonalnie zaśpiewanego i nagranego utworu — jest to dla mnie miła i przyjemna rozrywka. Potrafię się uspokoić i zająć tylko słuchaniem. Gdy jednak słyszę niedociągnięcia — nie potrafie tego zignorować i cały nastrój trafia szlag. Chciałbym umieć to w niektórych momentach wyłączyć.

Zupełnie inną kwestią jest gust muzyczny — delikatny i subiektywny temat. Lubię, gdy muzyka mnie zaskakuje, lecz jednocześnie eksperymenty nie mogą posuwać się za daleko. Jeśli muzyka mnie nie zaskakuje, ale jest przyjemna dla ucha (i profesjonalnie nagrana) — także mogę jej słuchać, nie przeszkadza mi ona. Natomiast nie potrafię znieść muzyki zbyt banalnej, a jednocześnie hołubionej przez rzesze ludzi, którym słoń nadepnął na ucho. Jaki poziom artystyczny ma utwór, którego podkład składa się z 5-sekundowego zapętlonego fragmentu jakiegoś popowego utworu, z dodanym najprostszym bitem wygenerowanym w 30 sekund za pomocą komputera? Do tego dodajemy tekst narzekający na obecne czasy, z rymami częstochowskimi lub nawet bez rymów, miksujemy to „jak leci” i wydajemy jako genialny utwór hiphopowy. Dopóki większość polskiego hiphopu będzie brzmiało właśnie tak — dopóty nie będę potrafił go dobrze ocenić. Są oczywiście wyjątki, utalentowani muzycy i „rymokleci”, którzy udowadniają, że potrafią stworzyć coś niebanalnego. I takim należą się brawa.

Wyjątki od reguły można policzyć na palcach jednej ręki. Niestety ten inteligentny hip hop jest mało popularny, a jeśli już popularny, to słuchają go małolaty, które wolą tym szpanować niż naprawdę słuchać.

Co więcej… większość ludzi słuchających hip hop ma niewielkie pojęcie o kulturze języka…

Shui meng zhong bei qiao xing
Wo hai shi bu que ding
Zen hui you dong ren xuan lu zai dui mian de wu ding
Wo qiao qiao guan shang men
Dai zhu xi wang shang qu
Yuan lai shi wo meng li chang chu xian de na ge ren

Na ge ren bu jiu shi wo meng li na mo hu de ren
Wo men you tong yang de mo qi
Yong tian xian
Pai cheng ai ni de xing zhuang

Zai wu ding chang zhu ni de ge (zai wu ding he wo ai de ren)
Rang xing xing dian zhui cheng zui lang man de ye wan
Yong bao zhe shi ke zhe yi fen yi miao quan dou ting zhi
Ai kai shi jiu jie

Zai wu ding chang zhu ni de ge (zai wu ding he wo ai de ren)
Jiang fan huang de ye xian gei zui gu du de yue
Yong bao zhe shi ke zhe yi fen yi miao quan dou ting zhi
Ai kai shi jiu jie
Meng you ni er mei

Rang wo ai ni shi shei (shi wo)
Rang ni ai wo shi shei (shi ni)
Zen hui you dong ren xuan lu huan rao zai wo liang de shen bian

Rang wo ai ni shi shei (shi wo)
Rang ni ai wo shi shei (shi ni)
Yuan lai shi zhe wu ding you mei li de xie hou

I’m sitting here la la
Waiting for my Ya Ya
Oh I’m sitting here la la
Waiting for my Ya Ya
It may sound funny
But I don’t think like she’s comin».

…bez googli…